အာဏာထောက်တိုင်များ

မော်စီတုံးရဲ့ နာမည်ကျော်စကားတစ်ခွန်းဖြစ်တဲ့ “အာဏာဟာ သေနတ်ပြောင်း၀မှာ တည်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားကို လူတော်တော်များများက ယုံကြည်ကြတယ်။ သို့သော်လည်း လေ့လာဆန်းစစ်မှုနဲ့ အတွေ့အကြုံတွေအရတော့ အာဏာပင်တိုင်ဟာ အင်အားသုံးနိုင်တဲ့ အာဏာရှိပြိုင်ဘက်ရဲ့ အရည်အချင်းပေါ်မှာပဲ အဓိကအားထားတာ မဟုတ်ပဲ ဖိနှိပ်ခံရတဲ့သူတွေကို အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းများရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတွေ ပေါ်မှာလည်း မူတည်ပါတယ်။ မီဒီယာ၊ စစ်တပ်၊ ရဲ၊ တရားရုံးများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ အလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံတကာအထောက်အပံ့များနဲ့ အခြားအရာတွေပေါ့။​

ဘယ်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ထောက်ပံ့မှုကို မရရင် သင့်ရဲ့ ပစ်မှတ်က ပြိုလဲမလဲဆိုတာကို သိရဖို့၊ ပစ်မှတ်ကို အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် စတင်ပြိုကွဲလာပြီး စနစ်ကြီး ကျဆုံးဖို့ရာ ထို အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာထောက်တိုင်များကို ချိနဲ့လာစေရန် သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားပစ်ရန် နည်းဗျူဟာမြောက်နည်းလမ်းတွေ သိရဖို့၊ အာဏာ၏ထောက်တိုင်များ ဆန်းစစ်မှုကို အသုံးပြုပါ။ အာဏာကို ထိန်းသိမ်းထားမယ့် အခြေအနေရေးရာ သို့မဟုတ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖြစ်စေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးကို ခင်ဗျား နားလည်သဘောပေါက်သွားတာနဲ့၊ ဘယ်လို လျော့ပါးအောင်၊ ပြိုလဲအောင် သို့မဟုတ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်တဲ့စနစ် မှီခိုနေတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တွေ ဆုတ်ရုပ်ပြီး အာဏာလျော့ပါးသွားအောင် လုပ်ရမလဲဆိုတာ ခင်ဗျား စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

အာဏာဟာ အခြေခံအားဖြင့် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းရှိ နေ့တဓူ၀ကိစ္စများကို အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် လည်ပတ်ပေးနေတဲ့ သာမန်လူ သန်းပေါင်းများစွာရဲ့ လက်ထဲတွင် တည်ရှိနေပြီး၊ သူတို့ ရွေးချယ်မယ်ဆိုရင် ဖြုတ်ချနိုင်တဲ့သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ချို့ထောက်တိုင်တွေ ဥပမာအားဖြင့် စစ်တပ်၊ ရဲ နဲ့ တရားရုံးများဟာ သဘာ၀အားဖြင့်ကို နိုင်ထက်စီးနင်းဖြစ်ပြီး အားဖြင့် သို့မဟုတ် အားသုံးရန် ခြိမ်းခြောက်မှုတို့ဖြင့် အမိန့်နာခံမှုကို ဖြစ်စေတယ်။ တစ်ခြား ထောက်တိုင်များဖြစ်တဲ့ မီဒီယာ၊ ပညာရေးနစ် နှင့် ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းများကမူ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျော်ကြားသော အမြင်တို့ကို ကျော်လွန်ကာ သူတို့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုဖြင့် စနစ်ကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ ထိုကြောင့်၊ ဩဇာအရှိဆုံး သို့မဟုတ် အရက်စက်ဆုံးခေါင်းဆောင်တောင်မှ၊ သူ့ အာဏာဟာ အဓိကအဖွဲ့အစည်းများရဲ့ အထောက်အပံ့အပေါ်တွင် အမှီပြုနေပါတယ်။ သူတို့ဘာသာဆိုရင်၊ ကျော်ကြားတဲ့လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် လူထုဆီက သဘောတူညီမှု မရရှိတာမျိုးဆိုရင် အာဏာက အားနည်းလာပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၁၁ခုနစ်တွင်၊ သူရဲ့ အဓိက အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ထောက်တိုင်တွေ - စစ်တပ်နဲ့အထင်ကရ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ - သူ့ကို ထောက်ပံ့မှုဖယ်ရှားပြီး ရပ်တန့်လိုက်တဲ့အခါ၊ အီဂျစ်သမ္မတ မူဘာရက်ဟာ ရုံးက မောင်းထုတ်ခံရပါတယ်။ (ကံဆိုးစွာနဲ့ပဲ၊ ရေရှည်တွင်၊ အီဂျင်တော်လှန်ရေးဟာ အုပ်ချုပ်ရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံးထောက်တိုင်ဖြစ်တဲ့ စစ်တပ်ကို ဆန့်ကျင်ဖို့ သူရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ကောင်းကောင်း မတည်ဆောက်နိုင်တာကြောင့်၊ ၂၀၁၃ ခုနစ်တွင် စစ်တပ် အာဏာ ပြန်သိမ်းတာခံလိုက်ရပါတယ်။ )

အာဏာထောက်တိုင်တစ်ရပ်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို သိမြင်ခြင်းဟာ စနစ်ကို ထောက်ပံ့ပေးနေတာကို ဖြိုဖျက်ဖို့ ထိရောက်မှုအရှိဆုံးအရာ ဘယ်မှာရှိနိုင်လဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ရာမှာ အကူအညီပေးပါတယ်။

နောက်ထပ်ဥပမာတစ်ရပ်အနေဖြင့်၊ ၂၀၀၀ ခုနစ်တွင် ဆားဘီးယန်းသမ္မတ ဆလိုဘိုဒန် မီလိုဆီဗစ် ကျဆုံးခန်းရဲ့ အဓိက အလှည့်အပြောင်းတစ်ရပ်ဟာ ဆန္ဒပြသူတွေကို သေနတ်နဲ့ပစ်ခိုင်းတဲ့ အမိန့်ကို ရဲတွေက ငြင်းဆန်ချိန်တွင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆန္ဒပြသူတွေအကြား သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေနဲ့ မိတ်ဆွေတွေရှိတဲ့အကြောင်း ရဲတွေကို သတိပေးပြောဆိုခဲ့တာဟာ ဦးဆောင်နေတဲ့ အတိုက်အခံအဖွဲ့ Otporရဲ့ ကောင်းစွာစဉ်းစားခဲ့သော နည်းဗျူဟာတစ်ရပ်ရဲ့ ရလဒ်ဖြစ်ပါတယ်။ ရာထူး စွန့်ခွာခြင်း၊ အထူးသဖြင့်၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအမြင့်ပိုင်းတွေ၊ဟာ ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ ဒီအဓိကထောက်တိုင်ဟာ စတင် အက်ကွဲလာတာရဲ့ ရှင်းလင်းတဲ့ သင်္ကေတတစ်ချက်ပဲ ဖြစ်တယ်။

အာဏာဟာ အခြေခံအားဖြင့် သမ္မတတွေ၊ ဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ သန်းကြွယ်သူဌေးတွေလက်ထဲတွင်သာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းရှိ နေ့တဓူ၀ကိစ္စများကို အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် လည်ပတ်ပေးနေတဲ့ သာမန်လူ သန်းပေါင်းများစွာရဲ့ လက်ထဲတွင်လည်း တည်ရှိနေပြီး၊ သူတို့ ရွေးချယ်မယ်ဆိုရင် ဖြုတ်ချနိုင်တဲ့သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ “ လူထုအာဏာ ” ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ဖြစ်ပါတယ်။ မတရားမှုတွေ အမြောက်အမြား ဆက်ရှိနေရတဲ့ အဓိက အကြောင်းပြချက်တွေထဲက တစ်ခုကတော့၊ အာဏာရှိတဲ့သူတွေက သူတို့လုပ်ချင်တာမှန်သမျှ ဘာအရေးယူမှုမှမရှိဘဲ ရိုးရှင်းစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်တာကြောင့်တင်မဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့ရဲ့ သဘောတူဆန္ဒကို ရုတ်သိမ်းလိုက်ခြင်းအားဖြင့် သူတို့ကိုင်စွဲလာနိုင်မယ့် အာဏာကို လူအများစုက မသိလိုက်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ (see: TACTIC: အထွေထွေ သပိတ်

အာဏာရှင်အများအပြားနဲ့ မတရားဖိနှိပ်သောအုပ်ချုပ်မှုများကို လက်နက်မဲ့လူတွေက အကြမ်းဖက်မှု အနည်းဆုံးနဲ့ သတ္တိရယ်၊ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုအများအပြားရယ်ဖြင့် ဖြုတ်ချတာကို ခံလာရတာနဲ့အမျှ၊ ထိုအာဏာကို နားလည်မှုဟာ နောက်ပိုင်းဆယ်စုနှစ်ကာလများတွင် ကြိမ်ဖန်များစွာ မှန်ကန်ကြောင်း ထင်ရှားလာပါတယ်။ ထို အောင်မြင်သော အကြမ်းမဖက် ရုန်းကန်မှုတွေကို၊ အကြမ်းဖက်တာကိုသာ အာဏာရဲ့ တစ်ခုတည်းသော သို့မဟုတ် ပထမဆုံး ယန္တရားဖြစ်တယ်လို့ မြင်နေတဲ့ လူက၊ ရိုးရှင်းစွာပဲ ရှင်းပြနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။